Hành trình 9: Kiểm tra Google đã tìm thấy và lập chỉ mục trang chưa

Ngày trước, tôi từng rất muốn giục Anh Gồ

Hồi mới làm SEO, đăng bài xong là tôi hay gửi yêu cầu Google lập chỉ mục. Tôi còn chia sẻ bài ở nhiều nơi, mong Google sớm biết đến trang của mình.

Nghĩ lại, lúc ấy mình giống một người vừa mở cửa hàng. Bàn ghế đã kê, đèn đã bật, nhưng cứ đứng ngoài cửa nhìn xem có ai ghé chưa.

Bây giờ, tôi không còn để tâm chuyện ấy nhiều như trước.

Nhưng với một người vừa bắt đầu, sự mong chờ đó rất dễ hiểu. Bạn đã dành thời gian chọn sản phẩm, viết từng đoạn, sửa từng tấm ảnh. Bấm nút đăng rồi, ai chẳng muốn công sức của mình được nhìn thấy?

Ở hành trình trước, chúng ta đã kiểm tra nội dung trước khi xuất bản. Hôm nay, hãy làm thêm một việc nhỏ: xem Google đang biết gì về trang vừa đăng.

Không cần đoán. Cũng chưa cần vội sửa cả bài chỉ vì tìm chưa thấy.

Không thấy mình khi tìm “đèn vải” có nghĩa là gì?

Giả sử bạn vừa đăng bài hỗ trợ đầu tiên trên denvai.net. Bạn mở Google, gõ “đèn vải” rồi nhìn xuống danh sách kết quả.

Có nhiều cửa hàng. Có những website đã quen mặt. Nhưng chưa thấy bài của mình.

“Google chưa biết đến mình sao?”

Có thể. Nhưng chỉ từ lần tìm kiếm ấy, chúng ta chưa kết luận được.

Hãy nhớ Anh Gồ của mùa 2. Biết một ngôi nhà nằm ở đâu, ghé vào xem bên trong và ghi nhận nó trong kho lưu trữ là những việc khác nhau. Đến lúc có người hỏi đường, anh ấy còn phải chọn địa điểm phù hợp để giới thiệu.

• Biết địa chỉ: Google đã phát hiện đường dẫn của trang.
• Đã ghé xem: Google đã thu thập nội dung. Chúng ta từng gọi việc ấy là crawl.
• Đã ghi nhận: Trang đã được đưa vào chỉ mục. Đó là index.

Những bước này không tự động nối tiếp nhau ngay khi bạn bấm đăng. Và đã được lập chỉ mục cũng chưa đồng nghĩa bài sẽ đứng cao khi ai đó tìm “đèn vải”.

À… chưa thấy mình trong một lần tìm kiếm không có nghĩa Anh Gồ chưa từng ghé qua.

Muốn biết rõ, hãy kiểm tra đúng địa chỉ của trang

Thay vì tiếp tục tìm một từ khóa chung, chúng ta mở Google Search Console.

Bạn có thể hình dung đây là bảng thông tin giúp chủ website xem Google đang ghi nhận điều gì về website của mình. Hôm nay, chúng ta chỉ dùng một ô trên bảng ấy: Kiểm tra URL.

URL chính là địa chỉ đầy đủ của một trang. Bạn chỉ cần mở bài viết đã xuất bản rồi sao chép địa chỉ trên trình duyệt. Đừng lấy đường dẫn trong màn hình soạn thảo hoặc bản xem trước.

Nếu chưa dùng Search Console: hãy thêm website và hoàn tất bước xác minh quyền sở hữu theo hướng dẫn của công cụ. Nếu website do người khác thiết lập, bạn có thể nhờ họ thêm tài khoản Google của bạn với quyền phù hợp. Riêng thao tác yêu cầu lập chỉ mục cần quyền chủ sở hữu hoặc người dùng đầy đủ.

Khi đã vào được website của mình trong Search Console, hãy làm lần lượt:

1. Chọn đúng website. Đang kiểm tra denvai.net thì chọn tài sản tương ứng của denvai.net.
2. Dán địa chỉ bài đã xuất bản vào ô Kiểm tra URL ở phía trên.
3. Nhấn Enter và đợi công cụ trả kết quả.
4. Đọc thông báo chính, rồi mở phần Lập chỉ mục trang để xem giải thích.

Tên nút có thể khác đôi chút theo ngôn ngữ giao diện. Nếu dùng tiếng Anh, bạn sẽ gặp “URL inspection” và “Page indexing”.

Chúng ta đang hỏi về một trang cụ thể. Trang chủ đã được lập chỉ mục không có nghĩa mọi sản phẩm, mọi bài viết bên trong đều đã được lập chỉ mục.

Hai câu trả lời dễ bị nhầm với nhau

Trong màn hình kiểm tra, bạn có thể thấy nút Kiểm tra URL đang hoạt động, tiếng Anh là “Test live URL”.

Nút này hữu ích, nhưng trả lời một câu hỏi khác với kết quả ban đầu:

• Kết quả ban đầu: Google đang lưu thông tin gì về địa chỉ này?
• Kiểm tra trực tiếp: hiện tại công cụ có truy cập được trang và phát hiện trở ngại nào đối với việc lập chỉ mục không?

Hãy hình dung một bên là mở hồ sơ đã lưu. Bên còn lại là đến cửa kiểm tra tình trạng lúc này.

Bạn vừa sửa một lỗi khiến trang không mở được. Hồ sơ cũ vẫn có thể ghi nhận lỗi, trong khi kiểm tra trực tiếp cho thấy trang đã truy cập được trở lại.

Vì vậy, kiểm tra trực tiếp thành công chưa có nghĩa trang đã nằm trong chỉ mục. Nó cũng không kiểm tra được tất cả những điều kiện để trang xuất hiện trên Google.

Nếu trang đã được lập chỉ mục

Khi thấy thông báo “URL nằm trên Google” hoặc “URL is on Google”, cùng trạng thái trang đã được lập chỉ mục, bạn đã có câu trả lời cho mục tiêu hôm nay.

Anh Gồ đã ghi nhận trang.

Trang có khả năng xuất hiện trong kết quả tìm kiếm. Tuy nhiên, thông báo này không bảo đảm nó sẽ xuất hiện với mọi truy vấn hoặc ở một thứ hạng cụ thể.

Đến đây, bạn không cần gửi lại cùng một yêu cầu chỉ để yên tâm hơn. Hãy tiếp tục chăm nội dung, bổ sung hình ảnh thực tế và làm rõ những điều khách hàng cần biết.

Nếu trang chưa được lập chỉ mục

Đừng đóng màn hình ngay khi thấy chữ “chưa”. Điều đáng đọc nằm ở lý do bên dưới.

Giống như chưa gặp được một người bạn: bạn ấy chưa biết địa chỉ, chưa kịp đến, hay đã đến nhưng cửa đang khóa? Mỗi tình huống cần một cách xử lý khác nhau.

1. Google chưa biết địa chỉ này

Nếu công cụ báo chưa biết URL, hãy kiểm tra xem bạn đã sao chép đúng địa chỉ công khai chưa.

Sau đó, nhìn lại đường dẫn vào trang. Bài hỗ trợ đã được liên kết từ bài trụ cột chưa? Sản phẩm có nằm trong danh mục phù hợp không? Trang quan trọng này có trong sitemap của website không?

Ở các hành trình trước, chúng ta đã làm những cánh cửa và lối đi ấy. Bây giờ là lúc xem chúng có thực sự dẫn đến căn phòng mới hay chưa.

Bạn có thể chạy kiểm tra trực tiếp, xử lý trở ngại nếu có rồi gửi yêu cầu lập chỉ mục.

2. Đã phát hiện, nhưng chưa lập chỉ mục

Với trạng thái “Đã phát hiện – hiện chưa được lập chỉ mục” (Discovered – currently not indexed), Google đã biết địa chỉ nhưng chưa thu thập nội dung của trang.

Đừng vội kết luận bài viết có vấn đề về chất lượng: ở trạng thái này, Google chưa thu thập trang để bạn suy ra điều đó.

Kiểm tra trang có mở bình thường không, có đường dẫn nội bộ dễ tìm không và sitemap có được xử lý không. Nếu các phần ấy ổn, hãy ghi lại trạng thái để theo dõi thay vì sửa bài liên tục trong lúc chờ.

3. Đã thu thập, nhưng chưa lập chỉ mục

Với trạng thái “Đã thu thập dữ liệu – hiện chưa được lập chỉ mục” (Crawled – currently not indexed), Anh Gồ đã ghé xem, nhưng trang hiện chưa được đưa vào chỉ mục.

Đây chưa phải một lời kết luận rằng “bài này dở”. Thông báo ấy cũng không chỉ ra duy nhất một nguyên nhân.

Hãy bình tĩnh xem lại: bài hỗ trợ có giải quyết một câu hỏi riêng không, hay đang nói lại gần hết bài trụ cột? Người xem có nhận được thông tin cụ thể từ kinh nghiệm làm đèn của mình không? Có nhiều địa chỉ khác nhau cùng chứa nội dung gần giống nhau không?

Chẳng hạn, một bài hướng dẫn gửi kích thước để báo giá sẽ có ích hơn khi chỉ rõ cần đo ở đâu, gửi hình nào và cung cấp số lượng ra sao. Chỉ thêm vài đoạn cho dài hơn chưa chắc giúp người đọc hiểu thêm.

Nếu thấy thiếu sót cụ thể, hãy sửa. Nếu chưa thấy vấn đề, ghi nhận và kiểm tra lại sau; đừng tự động xóa bài hoặc đổi đường dẫn chỉ vì trạng thái này.

4. Có một lý do cụ thể cần xử lý

Đôi khi, báo cáo chỉ rõ một trở ngại hoặc cách Google đang xử lý địa chỉ:

• Có chỉ dẫn noindex: trang đang được yêu cầu không đưa vào chỉ mục. Nếu đây là bài cần xuất hiện trên Google, nhờ kiểm tra thiết lập đó.
• Bị chặn thu thập: Google không được phép vào đọc nội dung. Cần xem quy tắc chặn có chủ ý hay không; chặn thu thập và noindex không phải cùng một việc.
• Không tìm thấy trang hoặc máy chủ gặp lỗi: kiểm tra lại địa chỉ và khả năng truy cập, nhờ người quản trị xử lý nếu cần.
• Trang trùng, trang thay thế hoặc chuyển hướng: xem Google đang ghi nhận địa chỉ chính nào. Một địa chỉ phụ không được lập chỉ mục riêng có thể là điều bình thường.

Bạn không cần tự sửa mã nguồn. Chỉ cần gửi người phụ trách website đường dẫn cần kiểm tra, ảnh chụp lý do và mong muốn của mình: “Đây là bài tôi muốn khách tìm thấy trên Google, nhờ bạn kiểm tra giúp”.

Chúng ta cần những trang quan trọng được ghi nhận đúng. Không cần biến mọi địa chỉ của website thành màu xanh.

Gửi lời mời ghé thăm, rồi làm tiếp việc của mình

Với trang mới hoặc trang vừa sửa đáng kể, bạn có thể dùng Yêu cầu lập chỉ mục (Request indexing) trong công cụ kiểm tra URL. Nếu có lỗi ngăn truy cập hoặc lập chỉ mục, hãy xử lý trước.

Cứ xem đó là một lời nhắn: “Tôi có một trang mới, hoặc vừa sửa trang này. Mời anh ghé xem lại”.

Lời nhắn không phải lệnh bắt buộc. Google cho biết việc thu thập lại có thể mất vài ngày đến vài tuần; không có thời hạn bảo đảm cho từng trang. Gửi lặp lại cùng một địa chỉ không làm Google thu thập nhanh hơn và cũng không bảo đảm trang được lập chỉ mục.

Chuyện chia sẻ bài ở nhiều nơi cũng nên trở về đúng mục đích: đưa nội dung đến người thực sự cần nó. Một bài hướng dẫn chọn chụp đèn có thể hữu ích trong cuộc trò chuyện với khách đang chọn đèn. Chia sẻ chỉ để mong “ép” Google ghi nhận thì không phải một lời bảo đảm.

Tôi từng sốt ruột ở đoạn này. Bạn cũng có thể đang như vậy. Nhưng khi đã biết cách đọc kết quả, chúng ta có thể dành sức cho những việc cụ thể hơn việc đứng trước cửa và gọi mãi tên Anh Gồ.

Còn cách gõ site: trên Google thì sao?

Bạn có thể từng thấy người khác gõ site:denvai.net để xem nhanh những trang Google trả về từ website.

Cách này dùng để tham khảo nhanh. Danh sách kết quả không nhất thiết đầy đủ, nên không thấy một trang ở đây chưa đủ để kết luận trang chưa được lập chỉ mục.

Khi cần tìm hiểu một địa chỉ cụ thể trên website mình quản lý, hãy trở lại công cụ Kiểm tra URL và đọc lý do.

Trước khi khép lại: kiểm tra ba trang của bạn

Bây giờ, hãy chọn một sản phẩm, bài trụ cột và bài hỗ trợ mà bạn đã làm trong mùa 3. Kiểm tra từng địa chỉ, rồi ghi lại thật ngắn:

Trang cần kiểm tra	Ngày kiểm tra	Trạng thái và lý do	Việc tiếp theo
Một trang sản phẩm	…	…	…
Bài trụ cột	…	…	…
Bài hỗ trợ	…	…	…

Nếu có lỗi rõ ràng, xử lý lỗi ấy. Nếu trang đã được lập chỉ mục, tiếp tục công việc. Nếu đang chờ và chưa thấy trở ngại, hẹn một lần xem lại sau vài ngày thay vì mở báo cáo liên tục. Đây chỉ là nhịp theo dõi gợi ý, không phải thời hạn Google phải hoàn thành.

Đi qua chặng này, bạn chưa cần thuộc hết tên các trạng thái. Chỉ cần biết mở đúng nơi, kiểm tra đúng trang và đọc thêm một dòng lý do trước khi quyết định.

Ngôi nhà đã mở cửa. Chúng ta biết cách xem Anh Gồ đã ghé đến đâu. Phần việc tiếp theo vẫn nằm trong tay mình: làm cho mỗi người bước vào đều tìm được điều họ cần.

Đăng bài là mở cửa. Kiểm tra lập chỉ mục là biết Anh Gồ đã ghi nhận ngôi nhà của mình chưa. Còn để anh ấy giới thiệu đúng người đến thăm, bên trong vẫn cần có điều đáng để tìm đến.

Chặng tiếp theo

Chúng ta đã biết cách kiểm tra Anh Gồ có ghi nhận trang của mình hay chưa. Nhưng được ghi nhận mới chỉ là một bước. Khi có người tìm kiếm, ngôi nhà ấy đã được giới thiệu đến họ chưa? Họ tìm bằng những câu gì? Có ai dừng lại và bước vào không?

Ở Hành trình 10: Website đã bắt đầu được khách hàng tìm thấy chưa?

Chúng ta sẽ cùng đọc những tín hiệu đầu tiên ấy. Từ đó, biết phần nào nên tiếp tục chăm chút, phần nào cần điều chỉnh — để mỗi lần cải thiện đều có một lý do.

Tài liệu đối chiếu

• Google Search Console: Công cụ kiểm tra URL.
• Google Search Console: Báo cáo lập chỉ mục trang.
• Google Search Central: Yêu cầu thu thập lại dữ liệu.
• Google Search Central: Giới hạn của toán tử site:.