Google có luôn đúng không? Đừng chạy theo thuật toán Google

---

Ở hành trình trước, chúng ta đã nhìn thấy một chuyện khá thú vị.

Con người phát hiện ra những dấu hiệu mà Anh Gồ quan tâm.

Rồi chúng ta tìm cách tạo ra thật nhiều những dấu hiệu ấy.

Backlink.

Traffic.

Từ khóa.

Nội dung.

Những lời giới thiệu.

Có những thứ ban đầu hoàn toàn có ý nghĩa.

Nhưng rồi chúng ta tạo ra hình dáng của chúng mà không còn giá trị thật phía sau.

Đến đây có một câu hỏi rất khó tránh:

Nếu những thủ thuật ấy vô nghĩa, tại sao có những thời điểm chúng lại hiệu quả?

Tại sao một website nhồi từ khóa vẫn có thể đứng đầu?

Tại sao những backlink được tạo ra chỉ để tăng thứ hạng từng có thể giúp website đi lên?

Tại sao một website rất tốt ngoài đời lại chẳng thấy đâu…

trong khi một website bình thường hơn lại được Anh Gồ giới thiệu trước?

Có lẽ chúng ta phải chấp nhận một sự thật khá đơn giản.

Anh Gồ cũng có thể nhìn nhầm.

Có những lần tôi thật sự thấy Google rất vô lý

Tôi đã gặp chuyện đó rất nhiều lần.

Có những website mà chỉ cần bước vào…

tôi đã thấy ngay cách họ đang làm.

Một bài viết về đèn trang trí.

Nhưng bên trong xuất hiện hàng loạt địa phương.

Đèn trang trí Quận 1.

Đèn trang trí Quận 2.

Rồi Quận 3.

Quận 4.

Quận 5…

Cứ thế gần như khắp các quận huyện của TP.HCM.

Những đoạn ấy đôi khi rất thô.

Người bình thường đọc vào cũng có thể nhận ra chúng chẳng giúp ích gì nhiều.

Nhưng điều khiến tôi khó chịu là:

website ấy vẫn đứng trên Google.

Thậm chí có lúc đứng rất cao.

Nhìn mà phát bực.

Nhưng rồi một suy nghĩ rất tự nhiên xuất hiện:

“Nếu nó đang đứng trên mình, chắc cách này có hiệu quả.”

Và thế là tôi cũng làm.

Không thô đến mức ấy.

Nhưng tôi cũng bắt đầu đưa nhiều địa phương vào nội dung với hy vọng xuất hiện khi người ở những nơi đó tìm kiếm.

Đó là một điều khá thú vị.

Khi Anh Gồ chọn sai, những người đang quan sát Anh Gồ có thể học luôn cái sai ấy.

Google chỉ có 10 vị trí

Ngày trước, tôi từng nghe một triết lý về SEO mà mình thấy rất thuyết phục.

“Google chỉ có 10 kết quả.”

“Bạn không cần phải hoàn hảo.”

“Bạn chỉ cần tốt hơn đối thủ.”

Nghe rất hợp lý.

Nếu người đứng thứ nhất có 100 điểm…

mình chỉ cần 101.

Thế là tôi bắt đầu nhìn sang đối thủ.

Không phải nhìn xem họ phục vụ khách hàng thế nào.

Mà nhìn xem…

họ có những gì.

Đối thủ có gì, mình làm cái đó

Tôi bắt đầu dùng các công cụ để phân tích website.

Alexa Rank của đối thủ thấp hơn.

Tôi muốn Alexa Rank của mình cũng phải thấp.

Một chỉ số đánh giá độ tin cậy của họ cao hơn.

Tôi tìm cách làm chỉ số của mình cao lên.

Họ có backlink từ những website được đánh giá mạnh.

Tôi cũng đi tìm những website như vậy để đặt backlink.

Không tìm được thì mua.

Họ có nhiều backlink hơn.

Tôi lại đi kiếm thêm.

Đặt comment ở blog.

Đăng bài trên diễn đàn.

Tạo tài khoản.

Tìm những website cho phép tạo một đường dẫn.

Tìm nơi để ping backlink.

Có thời gian gần như ngày nào tôi cũng tìm những trang cho phép ping.

Hàng nghìn.

Rồi hàng nghìn.

Làm mãi.

Cuối cùng…

nản quá thì bỏ.

Đối thủ có 100 bài, mình phải có 101

Không chỉ backlink.

Tôi nhìn cả số lượng nội dung.

Nếu đối thủ có 100 bài viết…

trong đầu rất dễ xuất hiện một suy nghĩ:

“Mình không thể thua.”

“Phải viết 101 bài.”

Những bài đầu tiên khá dễ.

Còn nhiều điều để nói.

Còn nhiều kinh nghiệm.

Còn nhiều câu hỏi của khách hàng.

Nhưng viết mãi…

ý tưởng bắt đầu cạn.

Một chủ đề đã nói rồi.

Chủ đề khác cũng nói rồi.

Muốn tiếp tục tăng số lượng thì phải tìm cách nói lại những thứ cũ.

Một câu chuyện được đổi tiêu đề.

Một nội dung được viết lại theo cách khác.

Những ý giống nhau bắt đầu xuất hiện hết bài này đến bài khác.

Và rồi…

nội dung bắt đầu được tạo ra không phải vì có thêm điều gì đáng nói.

Mà vì:

đối thủ có 100 bài.

Có một lựa chọn dễ hơn rất nhiều

Viết một bài thật sự tốt không dễ.

Phải hiểu khách hàng.

Phải biết họ đang gặp vấn đề gì.

Phải có trải nghiệm.

Có khi phải chụp ảnh.

Đo sản phẩm.

Thử nghiệm.

Hỏi người làm kỹ thuật.

Viết.

Rồi sửa.

Đôi khi bỏ cả buổi mà chỉ hoàn thành được một bài.

Trong khi đó…

dùng một công cụ để tạo hàng loạt backlink có thể dễ hơn.

Đi comment một loạt website dễ hơn.

Chạy một phần mềm tự động dễ hơn.

Trao đổi traffic dễ hơn.

Tìm thêm một thủ thuật mới đôi khi cũng dễ hơn.

Và quan trọng nhất…

những việc ấy cho ta một cảm giác rất dễ chịu.

Ta cảm thấy mình đang làm SEO.

Những con số giống như thuốc an thần

Hôm nay có thêm 500 backlink.

Thấy yên tâm.

Một chỉ số trên công cụ tăng từ 30 lên 40.

Thấy vui.

Traffic tăng.

Thấy có kết quả.

Đăng thêm được năm bài.

Danh sách công việc được đánh thêm năm dấu hoàn thành.

Những con số ấy rất rõ ràng.

Chúng cho ta cảm giác mình đang tiến lên.

Trong khi một câu hỏi khác khó trả lời hơn nhiều:

“Hôm nay website của mình giúp khách hàng tốt hơn hôm qua ở điểm nào?”

Không có một chiếc đồng hồ đơn giản nào chấm cho câu hỏi ấy 70 điểm hay 80 điểm.

Không có một con số luôn tăng để khiến ta yên tâm.

Đầu tư vào người dùng đôi khi rất chậm.

Còn thủ thuật…

lại cho cảm giác có kết quả rất nhanh.

Nhìn lại, tôi thấy nhiều thủ thuật giống như một thứ thuốc an thần.

Nó làm dịu đi nỗi lo rằng:

“Mình đang thua đối thủ.”

Nhưng công cụ có sai không?

Không.

Công cụ rất hữu ích.

Xem đối thủ cũng rất hữu ích.

Biết họ có bao nhiêu nội dung có thể giúp ta hiểu thị trường.

Biết những nơi nào đang nhắc đến họ có thể giúp ta hiểu họ được biết tới như thế nào.

Biết website của mình chậm hơn đối thủ cũng là thông tin đáng giá.

Vấn đề không nằm ở chiếc thước.

Vấn đề xuất hiện khi chúng ta biến con số trên chiếc thước thành thứ mình phải theo đuổi.

Đối thủ có 100 bài không có nghĩa mình cần 101 bài.

Câu hỏi tốt hơn có thể là:

“Trong 100 bài ấy, còn câu hỏi nào của khách hàng chưa được trả lời tốt?”

Đối thủ có 10.000 backlink không có nghĩa mình cần 10.001 backlink.

Có thể nên hỏi:

“Tại sao những nơi khác thực sự muốn nhắc đến họ?”

Đối thủ có nhiều người ghé hơn không có nghĩa ta cần tạo ra một con số lớn hơn.

Có thể câu hỏi đáng quan tâm hơn là:

“Điều gì khiến người ta thật sự muốn đến đó?”

Vẫn là những con số ấy.

Nhưng chỉ cần thay đổi câu hỏi…

con đường phía sau cũng thay đổi hoàn toàn.

Google không nhìn thấy toàn bộ thế giới

Có một chuyện khác mà những năm làm kinh doanh giúp tôi nhận ra.

Ngoài đời có rất nhiều doanh nghiệp rất tốt.

Họ làm nghề nhiều năm.

Sản phẩm tốt.

Có kinh nghiệm.

Khách hàng cũ tin tưởng.

Người trong nghề có thể biết họ rất rõ.

Nhưng họ không có bộ phận marketing.

Không có người đầu tư cho website.

Website có khi chỉ vài trang rất sơ sài.

Hình ảnh không đẹp.

Thông tin thiếu.

Thậm chí tìm trên Internet cũng khó thấy.

Trong khi một doanh nghiệp khác có thể chưa chắc giỏi bằng họ ngoài đời…

nhưng biết làm website.

Biết trình bày.

Biết viết nội dung.

Biết marketing.

Biết những gì Anh Gồ có thể nhìn thấy.

Và thế là khi một người hỏi đường…

Anh Gồ có thể giới thiệu nơi thứ hai trước.

Không phải vì anh đã bước vào cả hai xưởng và kết luận:

“Nơi này làm sản phẩm tốt hơn.”

Anh đâu có khả năng làm điều đó với mọi doanh nghiệp trên thế giới.

Anh chỉ có thể đánh giá từ những gì mình nhìn thấy, hiểu được và thu thập được.

Đây là một điều rất quan trọng.

Google không xếp hạng toàn bộ thế giới thật.

Google chỉ có thể xếp hạng thế giới mà Google nhìn thấy và hiểu được.

Vậy một nơi tốt có cần làm website tốt không?

Có.

Và đây cũng là lý do tôi không nghĩ rằng:

“Chỉ cần làm sản phẩm tốt, mặc kệ Google.”

Nếu bạn có một xưởng rất tốt…

nhưng đóng kín cửa.

Không địa chỉ rõ ràng.

Không ai biết bên trong có gì.

Không giải thích sản phẩm.

Không cho người ngoài nhìn thấy kinh nghiệm của mình.

Thì một người chỉ đường đi ngang qua rất khó giới thiệu bạn.

Website vẫn cần được làm tốt.

Thông tin vẫn cần rõ.

Nội dung vẫn cần được viết.

Hình ảnh vẫn cần được chuẩn bị.

Google vẫn cần có khả năng hiểu bạn.

Nhưng mục tiêu không phải là dựng nên một phiên bản thật đẹp chỉ để đánh lừa người chỉ đường.

Mục tiêu là:

giúp người chỉ đường nhìn thấy rõ hơn giá trị thật vốn đã tồn tại bên trong.

Và Anh Gồ cũng phải liên tục học

Google ngày hôm nay không nhìn Internet giống Google của nhiều năm trước.

Điều đó cũng khá dễ hiểu.

Nếu Anh Gồ nhận ra một dấu hiệu mình từng tin đang bị con người tạo ra hàng loạt…

anh phải thận trọng hơn với dấu hiệu đó.

Nếu một kiểu website từng khiến anh tưởng là tốt nhưng liên tục làm người tìm kiếm thất vọng…

anh phải học cách nhìn thêm những thứ khác.

Nếu Internet thay đổi…

anh cũng phải thay đổi.

Trong nhiều năm, người làm website liên tục nghe đến những thứ mới.

Có thời điểm mọi người nói rất nhiều về backlink.

Rồi metadata.

Traffic.

Thời gian người dùng ở lại.

Tốc độ tải trang.

SSL.

AMP.

Khả năng hiển thị trên điện thoại.

Rồi những yếu tố khác.

Người làm SEO nhìn những thay đổi ấy và rất dễ nghĩ:

“Google lại đổi nữa rồi.”

“Mình phải chạy theo thôi.”

Tôi từng chạy như vậy

Google thay đổi.

Tôi thay đổi.

Cộng đồng nói một thứ đang quan trọng.

Tôi tìm hiểu thứ đó.

Công cụ xuất hiện một chỉ số mới.

Tôi lại nhìn chỉ số ấy.

Đối thủ có thứ gì mình chưa có…

tôi lại lo.

Cứ như vậy, người làm SEO rất dễ rơi vào một cuộc chạy đua không có vạch đích.

Bởi Google sẽ còn thay đổi.

Internet sẽ còn thay đổi.

Đối thủ cũng sẽ thay đổi.

Công cụ mới sẽ tiếp tục xuất hiện.

Thủ thuật mới cũng vậy.

Nếu mục tiêu là chạy theo tất cả những thứ ấy…

chúng ta sẽ phải chạy mãi.

Rồi tôi nhận ra: Google cũng đang chạy

Nhưng có một ngày, tôi bắt đầu nhìn câu chuyện theo hướng khác.

Tại sao Google phải cập nhật?

Tại sao Anh Gồ phải thay đổi cách đánh giá?

Tại sao một thứ hôm qua quan trọng, hôm nay lại có thể được nhìn khác đi?

Có lẽ không phải vì Anh Gồ thích làm khó những người làm website.

Anh cũng đang chạy.

Anh phải chạy để theo kịp một Internet ngày càng lớn.

Chạy để nhận ra những dấu hiệu bị làm giả.

Chạy để sửa những lần mình từng đánh giá sai.

Chạy để hiểu một câu hỏi tốt hơn.

Chạy để đưa một người tới nơi phù hợp hơn.

Và cuối cùng…

Anh vẫn đang chạy về phía người đã đứng cạnh mình từ đầu câu chuyện.

Người tìm kiếm.

À… có lẽ tôi đã chạy sai người

Suốt một thời gian dài, tôi nhìn Google.

Google thích gì?

Google đang đánh giá yếu tố nào?

Google vừa cập nhật điều gì?

Rồi tôi nhìn đối thủ.

Họ có bao nhiêu backlink?

Bao nhiêu bài viết?

Chỉ số bao nhiêu?

Traffic thế nào?

Và tôi cố chạy nhanh hơn.

Nhưng nếu Anh Gồ cũng đang chạy…

và đích đến của anh là người tìm kiếm…

thì có lẽ chúng ta không cần chạy phía sau Anh Gồ.

Ta có thể nhìn thẳng về nơi anh đang muốn tới.

Người dùng.

Đến đây, tôi nghĩ mình đã hiểu SEO theo một cách khác.

Đừng chạy theo Google.

Hãy nhìn xem Google đang chạy theo ai.

“Tốt hơn đối thủ” vẫn có thể đúng

Bây giờ nhìn lại câu nói ngày trước:

“Bạn không cần hoàn hảo. Chỉ cần tốt hơn đối thủ.”

Tôi vẫn thấy nó có phần đúng.

Chỉ là chữ “tốt hơn” trong tôi đã thay đổi.

Ngày trước:

Đối thủ có 100 bài.

Tôi muốn 101.

Đối thủ có 10.000 backlink.

Tôi muốn nhiều hơn.

Chỉ số của họ 70.

Tôi muốn 71.

Bây giờ, nếu phải so sánh hai website, tôi muốn đặt một câu hỏi khác:

Nếu một người thật sự cần thứ này bước vào cả hai nơi…

nơi nào giúp họ tốt hơn?

Nơi nào giúp họ hiểu nhanh hơn?

Nơi nào trả lời đầy đủ hơn?

Nơi nào cho họ thấy những gì thực sự tồn tại?

Nơi nào khiến họ dễ đưa ra quyết định hơn?

Nơi nào xứng đáng hơn với lời giới thiệu?

Nếu phải cạnh tranh…

đó có lẽ là cuộc cạnh tranh đáng để theo đuổi.

Trước khi chúng ta đi tiếp

Hôm nay, chúng ta đã nhìn Anh Gồ ở một góc rất khác.

Anh không phải một vị thần biết tất cả.

Anh không thể bước vào mọi doanh nghiệp.

Không thể dùng thử mọi sản phẩm.

Không thể biết toàn bộ sự thật phía sau mỗi website.

Anh quan sát những gì mình có thể nhìn thấy.

Ghép những dấu vết lại.

Đưa ra lựa chọn.

Và đôi khi…

anh chọn sai.

Nhưng khi nhận ra mình sai, anh lại học.

Sửa cách nhìn.

Đánh giá lại những dấu hiệu cũ.

Tìm thêm những dấu hiệu mới.

Và cố gắng chỉ đường tốt hơn vào lần sau.

Đó cũng là lý do chạy theo từng thay đổi của Anh Gồ có thể trở thành một cuộc chạy không bao giờ kết thúc.

Hôm nay là một chỉ số.

Ngày mai có thể là một chỉ số khác.

Hôm nay là một thủ thuật.

Ngày mai có thể chẳng còn ai nhắc đến nó.

Nhưng có một người đã xuất hiện từ những hành trình đầu tiên…

và đến tận bây giờ vẫn đứng nguyên ở đó.

Người tìm kiếm.

Có lẽ đây là khoảnh khắc chúng ta nên ngừng đứng phía sau Anh Gồ.

Ngừng đoán xem anh đang nghĩ gì.

Ngừng hỏi anh muốn gì.

Và thử bước sang vị trí của anh.

Nếu trước mặt bạn có mười website…

nhưng người đứng cạnh bạn chỉ cần một câu trả lời…

bạn sẽ chọn nơi nào?

---