Điều gì khiến Google mất niềm tin vào một website?

---

Ở hành trình trước, chúng ta đã đứng cạnh Anh Gồ vào một khoảnh khắc rất quan trọng.

Một người cần tìm đèn thả cho văn phòng.

Trước mặt Anh Gồ có nhiều nơi.

Cuối cùng, anh chọn một nơi mà mình cho rằng phù hợp.

Anh mở cuốn sổ màu nâu.

Đánh một dấu nhỏ.

Rồi chỉ tay:

“Anh thử đến đây.”

Câu chuyện tưởng như đã xong.

Nhưng có một điều chúng ta chưa nói tới.

Cuốn sổ của Anh Gồ không được viết bằng mực vĩnh viễn.

Hôm nay anh có thể tin một nơi.

Ngày mai…

anh hoàn toàn có thể nghĩ khác.

Vậy điều gì khiến một nơi từng được Anh Gồ tin tưởng dần đánh mất niềm tin ấy?

Khi người chủ bắt đầu để ý đến Anh Gồ

Ban đầu, người chủ cửa hàng chỉ làm công việc của mình.

Khách hỏi kích thước chiếc đèn.

Anh ghi kích thước.

Khách hỏi nên treo cao bao nhiêu.

Anh giải thích.

Khách không biết ánh sáng vàng hay trắng phù hợp hơn.

Anh viết một bài để lần sau ai cần cũng có thể đọc.

Mọi thứ rất tự nhiên.

Rồi một ngày, người chủ nhận ra một chuyện.

Những thông tin ấy khiến Anh Gồ hiểu cửa hàng của mình hơn.

Và khi Anh Gồ hiểu hơn…

anh bắt đầu đưa nhiều người đến hơn.

Người chủ vui lắm.

Nhưng rồi trong đầu xuất hiện một câu hỏi:

“Nếu làm thêm một chút nữa thì sao?”

Đó là lúc mọi chuyện bắt đầu thay đổi.

Tôi cũng từng như vậy

Có một thời gian, tôi cũng từng làm SEO theo cách đó.

Tôi muốn một bài viết xuất hiện khi người ở nhiều khu vực khác nhau tìm kiếm.

Thế là trong bài bắt đầu có rất nhiều địa danh.

Gò Vấp.

Hóc Môn.

Quận 12.

Tân Bình.

Bình Thạnh.

Tân Phú.

Rồi thêm rất nhiều quận huyện khác.

Lúc ấy, suy nghĩ của tôi khá đơn giản:

“Người ta tìm những từ này thì trong bài của mình phải có những từ này để Google biết.”

Nghe cũng hợp lý.

Nhưng thử đứng vào vị trí người đang tìm kiếm.

Một người ở Gò Vấp muốn mua một chiếc đèn.

Họ đâu cần đọc một đoạn dài liệt kê:

Gò Vấp, Hóc Môn, Quận 12, Tân Bình, Bình Thạnh, Tân Phú…

Danh sách đó không giúp họ biết nên chọn chiếc đèn nào.

Không giúp họ biết kích thước.

Không giúp họ biết cách lắp.

Cũng chẳng giúp họ giải quyết thêm vấn đề gì.

Những từ ấy nằm ở đó chủ yếu vì một người khác.

Anh Gồ.

Khi lời giới thiệu trở thành thứ có thể mua

Rồi tôi học thêm được một điều.

Người ta nói rằng nếu nhiều website khác dẫn đường tới website của mình…

Google sẽ tin mình hơn.

Nghe cũng rất hợp lý.

Ngoài đời cũng vậy.

Nếu một người bạn nói:

“Tôi từng mua ở chỗ này rồi. Làm tốt lắm.”

chúng ta có thêm một lý do để tin.

Nhưng rồi tôi không chỉ chờ những lời giới thiệu tự nhiên.

Tôi đi tìm chúng.

Tôi từng mua backlink.

Từng ping backlink.

Từng trao đổi backlink với các website khác.

Cùng ngành hay khác ngành…

thú thật lúc ấy tôi cũng không quan tâm nhiều.

Tôi cần một đường dẫn.

Website kia cũng cần một đường dẫn.

Thế là hai bên trao đổi.

Nhìn bằng ngôn ngữ kỹ thuật, đó là một backlink.

Nhưng nếu biến nó thành câu chuyện ngoài đời…

mọi thứ bỗng trở nên khá buồn cười.

Hai người chủ cửa hàng chẳng hiểu rõ nhau làm ăn ra sao.

Nhưng người này vẫn đứng ngoài đường nói:

“Ông kia uy tín lắm!”

Người kia lập tức đáp:

“Ông này cũng uy tín lắm!”

Rồi cả hai cùng liếc về phía Anh Gồ.

Xem anh có nghe thấy không.

Đó không còn giống một lời giới thiệu nữa.

Nó giống một màn biểu diễn.

Có một thời, tôi đi tìm đủ loại thủ thuật

Tôi từng tham gia những hội nhóm nơi mọi người chia sẻ đủ cách để đẩy website lên.

Có những kỹ thuật nghe rất thông minh.

Có những thứ khá phức tạp.

Cũng có những thứ bây giờ nhìn lại thấy thật khó hiểu.

Người ta tìm cách tạo thêm backlink.

Tìm cách ping để các đường dẫn được phát hiện nhanh hơn.

Tìm cách trao đổi traffic.

Tìm cách đưa người qua lại giữa các website.

Tìm cách tạo ra những dấu hiệu mà mọi người tin rằng Anh Gồ đang quan sát.

Lúc ấy, mỗi khi biết thêm một dấu hiệu mới, câu hỏi thường là:

“Làm thế nào để tạo thêm cái này?”

Ít khi chúng ta dừng lại để hỏi:

“Tại sao dấu hiệu này ban đầu lại có ý nghĩa?”

Một lời giới thiệu thật và một lời giới thiệu được dựng lên

Hãy quay lại cửa hàng của Anh Gồ.

Một kiến trúc sư vừa thiết kế văn phòng.

Trong bài chia sẻ kinh nghiệm, anh ấy nói về một mẫu đèn phù hợp và dẫn người đọc tới nơi đang bán mẫu đèn đó.

Con đường ấy có lý do để tồn tại.

Người đọc bài về văn phòng có thể thực sự muốn xem chiếc đèn.

Đó là một lời giới thiệu.

Nhưng nếu một website chẳng liên quan gì đến đèn…

chẳng có câu chuyện nào cần nhắc đến cửa hàng…

vẫn đặt một con đường dẫn tới đó chỉ vì hai chủ website đã trao đổi với nhau…

hình dáng bên ngoài vẫn giống nhau.

Đều là một đường dẫn.

Nhưng lý do tồn tại lại hoàn toàn khác.

Và đây là điều rất thú vị.

Backlink không vô nghĩa.

Lời giới thiệu cũng không vô nghĩa.

Điều bắt đầu trở nên vô nghĩa là khi chúng ta tạo ra hình dáng của một lời giới thiệu nhưng bên trong chẳng còn lời giới thiệu thật nào cả.

Traffic cũng vậy

Một người tìm kiếm nhìn thấy một bài viết.

Họ tò mò.

Họ bước vào.

Đó là một lượt ghé thăm rất tự nhiên.

Nhưng nếu hai website nói với nhau:

“Tôi đưa người sang cho ông, ông đưa người sang cho tôi.”

thì những lượt ghé thăm ấy vẫn xuất hiện.

Con số vẫn tăng.

Nhưng người đi qua có thể chẳng cần gì ở nơi họ vừa bước vào.

Họ đến chỉ vì một cuộc trao đổi.

Ngày trước, tôi cũng từng quan tâm đến những thứ như vậy.

Bây giờ nhìn lại…

tôi thấy mình đã dành khá nhiều thời gian để tạo ra những dấu hiệu trông giống sự quan tâm thật.

Trong khi đáng lẽ nên dành thời gian ấy để làm cho website đáng được quan tâm hơn.

Tiếng gào thét: Hãy chọn tôi đi!

Đến đây, tôi mới nhận ra một điểm chung.

Nhét thật nhiều địa danh.

Mua backlink.

Trao đổi backlink.

Ping backlink.

Trao đổi traffic.

Tìm đủ loại thủ thuật để tạo thêm những dấu hiệu mà Google có thể nhìn thấy.

Bề ngoài chúng rất khác nhau.

Nhưng bên trong…

chúng thường xuất phát từ cùng một mong muốn.

“Anh Gồ, nhìn tôi đi.”

“Tôi có rất nhiều thứ này.”

“Rất nhiều người đang nói về tôi.”

“Rất nhiều người đang ghé tôi.”

“Tôi phục vụ ở khắp mọi nơi.”

Và nếu gom tất cả lại thành một câu…

nó gần giống như đứng sát trước mặt Anh Gồ rồi hét thật to:

“HÃY CHỌN TÔI ĐI!”

Nhưng Anh Gồ đâu đang tổ chức một cuộc thi xem ai hét lớn hơn.

Anh đang cố giúp một người khác tìm đúng đường.

Mọi thủ thuật đều bắt đầu từ một tín hiệu từng có ý nghĩa

Có lẽ đây là phần thú vị nhất.

Những thứ con người tìm cách thao túng thường không phải tự nhiên mà xuất hiện.

Ban đầu, chúng có lý do để được chú ý.

Một người thật sự giới thiệu một nơi tốt…

đó là một dấu hiệu có ý nghĩa.

Nhiều người thật sự muốn ghé một nơi…

đó cũng là một dấu hiệu có ý nghĩa.

Một cửa hàng nói rõ mình phục vụ ở đâu…

điều đó giúp người tìm kiếm hiểu hơn.

Một bài viết dùng những từ liên quan đến chủ đề…

giúp Anh Gồ biết bài viết đang nói về điều gì.

Nhưng rồi con người phát hiện:

“À, hình như Anh Gồ để ý cái này.”

Và từ đó xuất hiện một cám dỗ.

Nếu một lời giới thiệu tốt…

thì một nghìn lời giới thiệu chắc phải tốt hơn?

Nếu vài từ giúp Anh Gồ hiểu…

thì nhắc thật nhiều lần chắc anh sẽ hiểu hơn?

Nếu người ghé website là tín hiệu tốt…

thì đưa thật nhiều người vào, bất kể họ có cần hay không, chắc cũng tốt?

Chúng ta bắt đầu tạo ra dấu hiệu…

mà quên mất lý do khiến dấu hiệu ấy từng có giá trị.

Khi website bắt đầu được viết cho Anh Gồ

Có một sự thay đổi rất khó nhận ra.

Ban đầu, ta viết một bài vì có một người cần đọc nó.

Sau đó bài ấy được Anh Gồ chú ý.

Ta vui.

Rồi ta viết thêm.

Nhưng một ngày nào đó, mục đích bắt đầu đảo ngược.

Ta không còn tự hỏi:

“Người đọc đang cần biết gì?”

Mà bắt đầu hỏi:

“Google muốn thấy gì?”

Ta thêm một đoạn không phải vì người đọc cần.

Ta thêm một từ không phải vì câu văn cần.

Ta tạo một đường dẫn không phải vì ai đó cần đi qua.

Ta kéo thêm một lượt truy cập không phải vì người đó đang tìm điều gì ở mình.

Mỗi thứ một chút.

Cửa hàng vẫn còn đó.

Sản phẩm vẫn còn đó.

Nhưng ngày càng có nhiều thứ được dựng lên chỉ để Anh Gồ nhìn thấy.

Và nghịch lý nằm ở đây:

càng cố làm mọi thứ cho Google, chúng ta càng dễ quên mất người mà Google đang cố giúp.

À… có lẽ đây mới là lúc niềm tin bắt đầu mòn đi

Niềm tin hiếm khi biến mất chỉ vì một lỗi nhỏ.

Một bài viết cũ có một thông tin sai chưa chắc khiến cả website trở thành nơi không đáng tin.

Một liên kết không liên quan cũng không thể nói lên tất cả.

Con người cũng vậy.

Chúng ta không mất niềm tin vào một người chỉ vì họ nói nhầm một câu.

Nhưng nếu ngày này qua ngày khác…

những gì họ thể hiện ngày càng khác với thực tế…

những lời giới thiệu xung quanh ngày càng có vẻ được sắp đặt…

những câu họ nói ngày càng giống như đang cố thuyết phục hơn là cố giúp…

chúng ta bắt đầu dè chừng.

Anh Gồ cũng phải làm điều tương tự.

Anh tiếp tục quan sát.

Tiếp tục ghi chép.

Và có thể đến một ngày…

anh mở lại trang cũ trong cuốn sổ.

Nơi trước đây từng được đánh một dấu nhỏ.

Anh nhìn rất lâu.

Rồi cầm cây bút lên.

Tôi từng nghĩ SEO là làm sao để Google chọn mình

Khi nhìn lại những việc mình từng làm…

nhét từ khóa địa phương.

mua backlink.

ping backlink.

trao đổi backlink.

tham gia những hội nhóm tìm thủ thuật.

trao đổi traffic…

tôi không nghĩ tất cả những người làm những việc ấy đều có ý định xấu.

Ít nhất, bản thân tôi lúc đó chỉ nghĩ:

“Đây là cách làm SEO.”

Ai cũng muốn website của mình được tìm thấy.

Ai cũng muốn đứng cao hơn.

Và khi nghe một phương pháp có thể giúp tăng thứ hạng…

chúng ta rất dễ thử.

Nhưng càng đi lâu…

tôi càng thấy câu hỏi quan trọng có lẽ không phải:

“Làm thế nào để khiến Google chọn mình?”

Mà là:

“Làm thế nào để mình trở thành một nơi mà Google có lý do để chọn?”

Hai câu nghe rất giống.

Nhưng con đường dẫn đến chúng hoàn toàn khác nhau.

Trước khi chúng ta đi tiếp

Hôm nay, chúng ta đã nhìn thấy một mặt khác trong mối quan hệ giữa website và Anh Gồ.

Khi biết Anh Gồ quan sát một điều…

con người sẽ tìm cách tạo ra nhiều hơn điều đó.

Khi biết Anh Gồ coi lời giới thiệu là một dấu hiệu…

chúng ta tìm cách tạo thêm lời giới thiệu.

Khi biết anh cần hiểu bài viết nói về đâu…

chúng ta nhắc địa danh thật nhiều.

Khi nghĩ rằng người ghé thăm là dấu hiệu tốt…

chúng ta tìm cách tạo thêm lượt ghé.

Và rồi có lúc những dấu hiệu ấy vẫn còn nguyên hình dáng…

nhưng giá trị thật phía sau đã biến mất.

Đến đây, có lẽ chúng ta lại có thêm một khoảnh khắc:

À…

Google không mất niềm tin chỉ vì một website “làm SEO”.

Niềm tin bắt đầu có vấn đề khi những gì website tạo ra ngày càng nhằm tác động đến Google, thay vì giúp người mà Google đang phục vụ.

Nhưng câu chuyện vẫn còn một điều rất lạ.

Nếu những thủ thuật ấy vô nghĩa…

tại sao có những thời điểm chúng lại hiệu quả?

Tại sao có những website từng lên rất cao nhờ những cách mà hôm nay chúng ta nhìn lại thấy vô lý?

Tại sao Anh Gồ từng bị những lời giới thiệu được dựng lên thuyết phục?

Tại sao anh từng đi nhầm đường?

Có lẽ bởi vì…

Anh Gồ cũng không hoàn hảo.

---