Chúng ta đã đi cùng Anh Gồ một quãng khá dài.
Từ ngày đầu tiên thử tưởng tượng một thế giới không có Google.
Rồi theo anh đi qua những con đường của Internet.
Nhìn cách anh tìm thấy một website.
Cách anh ghi nhớ.
Cách anh cố hiểu một trang đang nói về điều gì.
Chúng ta đã đứng cạnh anh khi một người tìm kiếm xuất hiện.
Đã thấy anh phải lựa chọn giữa hàng triệu nơi.
Đã thấy những lời giới thiệu thật.
Những lời giới thiệu được dựng lên.
Những người cố đứng trước mặt anh và hét:
“Hãy chọn tôi đi!”
Và ở hành trình vừa rồi…
chúng ta còn phát hiện ra một điều khá quan trọng.
Anh Gồ cũng có thể sai.
Anh không phải một vị thần biết tất cả.
Anh chỉ là một người chỉ đường có trong tay rất nhiều thông tin…
và đang cố đưa một người đến nơi phù hợp nhất mà mình biết.
Nhưng hôm nay…
Anh Gồ không mở cuốn sổ ra nữa.
Anh đóng nó lại.
Nhìn bạn.
Rồi đưa cuốn sổ màu nâu sang.
“Bây giờ thử đổi chỗ nhé.”
“Nếu bạn là tôi…”
“bạn sẽ chọn ai?”

Trước mặt bạn có hai website
Một người đang tìm đèn thả cho bàn làm việc.
Trước mặt bạn có hai website.
Website thứ nhất có rất nhiều bài.
Tiêu đề nào cũng có vẻ đúng.
Từ khóa xuất hiện đầy đủ.
Địa phương cũng có.
Nhưng khi bước vào…
bạn phải đọc rất lâu mới tìm được điều mình cần.
Ảnh sản phẩm ít.
Kích thước không rõ.
Không biết ánh sáng thế nào.
Không biết treo cao bao nhiêu.
Không biết sản phẩm thực tế trông ra sao.
Website thứ hai không nói nhiều bằng.
Nhưng chiếc đèn có ảnh thật.
Dài bao nhiêu, rộng bao nhiêu, cao bao nhiêu đều ghi rõ.
Công suất có.
Màu ánh sáng có.
Chất liệu có.
Có cả hình chiếc đèn được lắp vào một bàn làm việc để người xem dễ hình dung.
Phía dưới còn giải thích nên treo cách mặt bàn khoảng bao nhiêu và trường hợp nào phù hợp để sử dụng.
Bây giờ…
người tìm kiếm đang đứng cạnh bạn.
Bạn chỉ được chỉ một nơi.
Bạn sẽ chỉ nơi nào?
Một nơi có 101 bài và một nơi chỉ có 80
Thử một lần nữa.
Website A có 101 bài.
Website B chỉ có 80.
Nếu chỉ nhìn con số…
A thắng.
Nhưng rồi bạn bắt đầu đọc.
Trong 101 bài của A, rất nhiều bài nói đi nói lại những điều giống nhau.
Một chủ đề được đổi vài cách gọi.
Một nội dung được kéo dài thành nhiều bài.
Có những bài tồn tại chủ yếu vì một từ khóa nào đó cần có một trang để đứng.
Còn 80 bài của B…
có bài giải thích một lỗi khách thường gặp.
Có bài hướng dẫn chọn kích thước.
Có bài xuất phát từ một câu hỏi khách vừa gọi điện hỏi hôm qua.
Có bài là kinh nghiệm sau một lần lắp thực tế.
Có bài chỉ ra một điều mà người mua rất dễ chọn nhầm.
Có những bài không dài.
Nhưng đọc xong…
người ta biết thêm một điều hữu ích.
Bây giờ bạn đang cầm cuốn sổ của Anh Gồ.
101 và 80…
bạn chọn con số nào?
Có lẽ đến lúc này, câu hỏi ấy đã không còn đúng nữa.
Một website xanh hết mọi thứ
Thử thêm một tình huống khác.
Một người làm website rất chăm chỉ.
Anh mở công cụ hỗ trợ tối ưu bài viết.
Còn mục nào chưa đạt…
anh sửa.
Từ khóa chưa xuất hiện đủ…
thêm vào.
Tiêu đề chưa đúng…
chỉnh lại.
Mô tả chưa đạt…
sửa tiếp.
Cho đến khi những tín hiệu trên công cụ trở nên thật đẹp.
Mọi thứ đều khiến anh cảm thấy:
“Xong rồi. Bài này SEO tốt.”
Nhưng bây giờ đừng nhìn những tín hiệu ấy.
Hãy đưa bài viết cho một người đang thật sự cần thông tin.
Người đó đọc xong…
có hiểu hơn không?
Có giải quyết được vấn đề không?
Có tìm thấy thứ họ cần không?
Có thêm lý do để tin điều đang được nói không?
Nếu câu trả lời là không…
thì những tín hiệu đẹp kia đang nói với ai?
Công cụ không sai.
Nó chỉ đang làm công việc của một công cụ.
Nhưng một chiếc thước có thể cho biết cái bàn dài bao nhiêu.
Nó không thể quyết định chiếc bàn ấy có tốt cho người đang ngồi hay không.
Bây giờ hãy bỏ hết công cụ đi
Thử tưởng tượng từ ngày mai…
tôi không còn được dùng bất kỳ công cụ SEO nào nữa.
Không kiểm tra đối thủ có bao nhiêu backlink.
Không nhìn một chỉ số để xem website mạnh bao nhiêu.
Không cố làm mọi dấu hiệu chuyển sang màu xanh.
Không ngồi chờ xem cộng đồng đang truyền nhau thủ thuật gì mới.
Tôi vẫn phải làm website Đèn Toàn Lợi.
Vậy tôi sẽ làm gì?
Tôi nghĩ mình vẫn sẽ làm website ấy thật tốt.
Sản phẩm về…
tôi sẽ chụp ảnh.
Ảnh chưa đẹp thì chỉnh lại cho đẹp hơn.
Trang sản phẩm còn sơ sài thì làm cho tử tế hơn.
Kích thước có thì ghi rõ.
Công suất có thì ghi rõ.
Chất liệu gì, ánh sáng gì, dùng ở đâu…
nếu biết thì nói.
Không làm một sản phẩm thật đầy đủ rồi mười sản phẩm còn lại để qua loa.
Tôi muốn những gì mình biết đều dần được bổ sung đầy đủ.
Chậm cũng được.
Nhưng mỗi lần làm…
website phải tốt hơn một chút.
Có kinh nghiệm gì hay, tôi sẽ viết ra
Có những nội dung không xuất hiện từ một bảng nghiên cứu từ khóa.
Nó xuất hiện vào một buổi chiều bình thường.
Một khách hàng gọi điện.
Hỏi một câu mà mình đã nghe rất nhiều lần.
Tắt điện thoại.
Tự nhiên tôi nghĩ:
“Chắc nhiều người khác cũng không biết chuyện này.”
Vậy thì viết.
Hôm khác, thợ lắp một chiếc đèn và gặp một vấn đề.
Tìm ra cách xử lý.
À…
cái này cũng đáng viết.
Một khách chọn sai kích thước.
Mình phải giải thích tại sao.
Đáng viết.
Một mẫu đèn có một điểm mà nhìn ảnh rất khó hiểu.
Chụp lại.
Đo lại.
Giải thích.
Cũng đáng viết.
Không phải vì công cụ nói từ khóa ấy có bao nhiêu lượt tìm kiếm.
Mà vì:
đây là điều một người làm nghề biết và một người đang mua hàng có thể cần.
Người làm nghề có một thứ rất khó sao chép
Một người giỏi SEO có thể nhìn thấy từ khóa:
“đèn thả văn phòng”.
Họ có thể biết người ta tìm nó bao nhiêu lần.
Biết những website nào đang đứng đầu.
Biết đối thủ viết bao nhiêu chữ.
Biết họ có bao nhiêu đường dẫn.
Và với đủ công cụ, họ có thể tạo ra một bài trông rất hoàn chỉnh.
Nhưng một người thực sự làm nghề có thể biết những chuyện khác.
Chiếc đèn dài 1,2 mét treo trên chiếc bàn này có cân đối không?
Tại sao hai dây cáp phải chia vị trí như vậy?
Đèn nên cách mặt bàn bao nhiêu?
Khi nào nên dùng ánh sáng trắng?
Khi nào ánh sáng vàng dễ chịu hơn?
Mẫu nào nhìn trên ảnh đẹp nhưng lắp vào không gian thật lại quá lớn?
Khách thường chọn nhầm điều gì?
Thợ thường gặp khó ở đâu?
Một sản phẩm dùng lâu sẽ phát sinh chuyện gì?
Đó là những thứ không nằm sẵn trong một danh sách từ khóa.
Nó nằm trong những lần bán hàng.
Những lần sản xuất.
Những lần lắp đặt.
Những cuộc điện thoại.
Những lần làm sai.
Và cả những lần phải sửa lại.
Kinh nghiệm thật của một ngành nghề là thứ rất đáng để đưa lên website.
Bởi một người chỉ nghiên cứu từ khóa nhưng chưa từng làm nghề…
khó biết được tất cả những điều ấy để mà hỏi.
Website có thể trở thành cuốn sổ kinh nghiệm của doanh nghiệp
Nghĩ như vậy, tôi bắt đầu thấy website theo một cách khác.
Nó không chỉ là nơi đăng sản phẩm.
Cũng không phải một cái cây để treo thật nhiều từ khóa lên đó.
Nó có thể trở thành một cuốn sổ.
Hôm nay biết thêm một điều…
ghi vào.
Ngày mai có một hình ảnh tốt hơn…
thay vào.
Khách hỏi một câu hay…
viết lại.
Thông số cũ chưa rõ…
bổ sung.
Một bài ngày trước viết chưa tốt…
sửa lại.
Một kinh nghiệm mới xuất hiện…
chia sẻ.
Cứ như vậy.
Một năm.
Ba năm.
Năm năm.
Website không chỉ có thêm bài.
Nó có thêm kinh nghiệm.
Và kinh nghiệm ấy ngày càng khó được tạo ra chỉ bằng cách nhìn xem đối thủ đang có gì.

Nếu bạn là Anh Gồ, bạn có muốn giới thiệu nơi này không?
Bây giờ quay lại cuốn sổ đang nằm trong tay bạn.
Bạn bước vào một website.
Sản phẩm được làm đầy đủ.
Ảnh rõ.
Thông số rõ.
Có những gì thì nói những đó.
Không cố nhồi một câu bằng những từ mà người bình thường chẳng bao giờ nói như vậy.
Những bài viết chứa kinh nghiệm thật của người làm nghề.
Có bài rất hay.
Cũng có bài chưa hoàn hảo.
Nhưng bạn cảm nhận được một điều:
người đứng sau website đang thật sự cố giúp người bước vào hiểu hơn.
Nếu người tìm kiếm đứng cạnh bạn hỏi:
“Tôi nên xem ở đâu?”
Bạn có dám chỉ vào nơi ấy không?
Nếu câu trả lời là có…
thì có lẽ bạn vừa hiểu một điều rất quan trọng về Google.
SEO có lẽ không bắt đầu từ Google
Suốt một thời gian dài, tôi từng nghĩ SEO bắt đầu bằng việc tìm hiểu Google.
Google thích gì?
Google nhìn gì?
Google đang ưu tiên yếu tố nào?
Google vừa cập nhật điều gì?
Rồi chúng ta tìm cách làm những thứ ấy.
Nhưng sau khi đi cùng Anh Gồ suốt tám hành trình…
tôi lại thấy một điểm bắt đầu khác.
Một người có một nhu cầu.
Họ mở Google.
Gõ một câu hỏi.
Và chờ.
Mọi thứ sau đó…
từ việc Google tìm Internet, ghi nhớ, hiểu website, đánh giá, so sánh rồi lựa chọn…
đều bắt đầu bởi khoảnh khắc rất nhỏ ấy.
Có một người đang cần một câu trả lời.
Nếu không có người đó…
toàn bộ cuộc chạy đua phía sau gần như chẳng còn ý nghĩa.
Vậy chúng ta còn cần hiểu Google không?
Có chứ.
Hiểu cách Anh Gồ tìm thấy website giúp ta đừng vô tình đóng cửa với anh.
Hiểu cách anh nhìn một trang giúp ta trình bày rõ ràng hơn.
Hiểu cách anh lựa chọn giúp ta biết vì sao uy tín và những lời giới thiệu có ý nghĩa.
Hiểu những lần anh có thể bị đánh lừa giúp ta bớt mê mải với thủ thuật.
Hiểu rằng anh cũng có thể sai giúp ta không biến mỗi kết quả tìm kiếm thành chân lý.
Và hiểu rằng anh luôn phải thay đổi…
giúp ta bớt sợ mỗi lần nghe đến một bản cập nhật mới.
Ta vẫn dùng công cụ.
Vẫn xem dữ liệu.
Vẫn nghiên cứu từ khóa.
Vẫn nhìn đối thủ.
Vẫn học cách làm website tốt hơn.
Nhưng tất cả những thứ ấy trở về đúng vị trí.
Chúng là công cụ.
Không phải người mà chúng ta phục vụ.
Có lẽ chúng ta không cần chạy theo Anh Gồ nữa
Ở hành trình trước, tôi đã nhận ra:
Đừng chạy theo Google.
Hãy nhìn xem Google đang chạy theo ai.
Bây giờ, sau khi thử cầm cuốn sổ của anh…
câu nói ấy trở nên rõ hơn.
Anh Gồ muốn hiểu người tìm kiếm.
Chúng ta cũng muốn hiểu khách hàng.
Anh muốn đưa họ tới một sản phẩm phù hợp.
Chúng ta cũng muốn làm ra và giới thiệu một sản phẩm phù hợp.
Anh muốn câu trả lời rõ ràng.
Chúng ta cũng có thể viết nó rõ ràng.
Anh muốn biết một nơi có đáng tin không.
Chúng ta có thể cho anh thấy những gì mình thực sự làm.
Nhìn như vậy…
Google và người làm website không nhất thiết phải đứng ở hai phía của một trò chơi.
Cả hai có thể đang cố giải quyết cùng một vấn đề.
Giúp một người tìm thấy thứ họ đang cần.
Cuốn sổ trở về với Anh Gồ
Bây giờ hãy trả cuốn sổ lại.
Anh Gồ nhận lấy.
Nhìn những gì bạn vừa ghi.
Rồi mỉm cười.
Anh không nói:
“Bây giờ bạn đã biết cách làm SEO.”
Cũng không đưa cho bạn một danh sách 200 yếu tố xếp hạng.
Không có bí mật nào được tiết lộ.
Không có thủ thuật cuối cùng.
Anh chỉ nhìn về phía người tìm kiếm đang đứng cách đó không xa.
Người ấy vừa được chỉ tới một nơi.
Họ bước vào.
Nhìn thấy đúng chiếc đèn mình đang tìm.
Thông tin rõ ràng.
Hình ảnh đủ để hình dung.
Những câu hỏi trong đầu lần lượt có câu trả lời.
Người ấy không biết phía sau khoảnh khắc đơn giản đó đã có bao nhiêu thứ xảy ra.
Họ cũng chẳng cần biết.
Họ chỉ biết:
“Đúng cái mình đang tìm.”
Ở phía xa…
Anh Gồ đóng cuốn sổ lại.
À… hóa ra là vậy
Chúng ta bắt đầu Mùa 1 bằng cách cố hiểu Google.
Tưởng rằng càng đi sâu…
mọi thứ sẽ càng phức tạp.
Thuật toán.
Backlink.
Traffic.
Từ khóa.
Chỉ số.
Công cụ.
Hàng trăm thứ có thể khiến một người mới học cảm thấy mình chẳng bao giờ hiểu hết.
Nhưng đi đến cuối con đường…
chúng ta lại quay về những việc rất bình thường.
Làm sản phẩm cho tử tế.
Chụp ảnh cho rõ.
Thông tin có gì ghi đó.
Biết gì chia sẻ đó.
Khách thường vướng ở đâu thì giải thích ở đó.
Có kinh nghiệm thật thì đưa nó lên website.
Hôm nay làm tốt hơn hôm qua một chút.
Ngày mai lại thêm một chút nữa.
Không phải để Anh Gồ thích mình.
Mà để khi Anh Gồ nhìn tới…
anh có đủ lý do để giới thiệu mình.
KHÉP LẠI MÙA 1 • HIỂU GOOGLE
Tám hành trình đã kết thúc.
Nhưng có lẽ đây mới là lúc câu chuyện thực sự bắt đầu.
Bởi từ ngày mai, khi mở một bài viết…
khi đăng một sản phẩm…
khi nhìn một từ khóa…
hay khi thấy đối thủ đang đứng trên mình…
có thể chúng ta sẽ nhớ đến người đàn ông đeo kính với cuốn sổ màu nâu.
Và thay vì hỏi:
“Làm sao để Google thích trang này?”
ta sẽ thử hỏi:
“Nếu mình là Google, mình có muốn giới thiệu trang này cho một người đang cần nó không?”
Nếu câu trả lời vẫn là chưa…
không sao.
Ta biết mình cần làm gì.
Làm nó tốt hơn.
Không nhất thiết tốt hơn một chỉ số.
Không nhất thiết nhiều hơn một backlink.
Không nhất thiết hơn đối thủ thêm một bài.
Mà tốt hơn…
cho người sẽ bước vào.
Và có lẽ đó là điều quan trọng nhất mà tám hành trình này muốn để lại.
Hiểu Google, cuối cùng không phải để biết cách làm hài lòng Google.
Mà để hiểu rằng Google cũng đang cố làm hài lòng cùng một người với chúng ta:
người đang cần một câu trả lời.
Mùa 2 – Xây dựng website mà Google muốn giới thiệu
