Chúng ta đang xây ngôi nhà này cho ai?

Hành trình 1 – Chúng ta đang xây ngôi nhà này cho ai?

Trước khi mua đất.

Trước khi chia phòng.

Trước cả lúc nghĩ đến việc sơn tường màu gì.

Có một câu hỏi tưởng rất đơn giản nhưng nếu trả lời sai, mọi thứ phía sau đều có thể sai theo:

Chúng ta đang xây ngôi nhà này cho ai?

Một căn nhà dành cho gia đình có trẻ nhỏ sẽ khác một căn nhà của hai người lớn tuổi.

Một quán cà phê sẽ khác một nhà hàng.

Một căn hộ nhỏ sẽ khác một căn biệt thự có phòng khách cao hai tầng.

Không phải vì người thợ xây không biết xây.

Mà bởi người sử dụng khác nhau thì những thứ họ cần cũng khác nhau.

Website cũng vậy.

Trước khi nghĩ đến từ khóa.

Trước khi nghĩ đến Google.

Trước khi viết thật nhiều bài.

Hãy hỏi:

Ai sẽ bước vào nơi này?

Họ đến đây vì chuyện gì?

Họ đang muốn biết điều gì?

Và quan trọng nhất:

Khi rời đi, họ cần mang theo được điều gì?

---

Trước một lượt tìm kiếm luôn có một con người

Hãy thử quên Google trong vài phút.

Tưởng tượng một gia đình đang sửa lại căn nhà.

Bộ bàn ăn đã đặt xong.

Tường đã sơn.

Trần đã hoàn thiện.

Buổi tối, chủ nhà đứng từ phòng khách nhìn sang và cảm thấy phía trên chiếc bàn ăn vẫn còn trống.

Họ nghĩ:

“Chắc chỗ này cần một chiếc đèn.”

Đó mới là nơi mọi chuyện bắt đầu.

Không có từ khóa nào xuất hiện trước cả.

Chỉ có một con người.

Một căn phòng.

Và một nhu cầu.

Sau đó họ mới mở điện thoại.

Có thể họ tìm:

đèn thả bàn ăn

Hoặc:

đèn vải bàn ăn

Hoặc một câu khác mà chúng ta chẳng thể đoán chính xác.

Nhưng có một điều chúng ta biết.

“Đèn vải bàn ăn” không phải là người đang mua đèn.

Nó chỉ là vài chữ mà một con người đã chọn để nói với Google về điều mình đang cần.

Phía sau vài chữ ấy là rất nhiều câu hỏi

Giả sử người chủ nhà vừa tìm thấy một chiếc đèn vải mà họ thích.

Câu chuyện vẫn chưa kết thúc.

Họ nhìn chiếc đèn rồi bắt đầu nghĩ:

Mẫu này có hợp với bàn ăn nhà mình không?

Chiếc trong hình có vẻ hơi nhỏ.

Có làm lớn hơn được không?

Nhà mình dùng nhiều màu gỗ, nên chọn vải màu gì?

Trần nhà cao như thế này thì dây thả bao nhiêu là vừa?

Nếu muốn ba chiếc cùng kiểu thì có làm được không?

Nếu mình thích kiểu dáng này nhưng muốn đổi kích thước thì sao?

Giá thay đổi thế nào?

Đây mới là những điều thực sự tồn tại trong đầu một người đang mua đèn.

Và đây cũng là lúc chúng ta bắt đầu hiểu một điều rất quan trọng:

Nội dung của website không sinh ra để chứa từ khóa.

Nội dung sinh ra để trả lời những câu hỏi đang tồn tại trong đầu một con người.

---

Một chiếc đèn vải nhưng không chỉ có một nhu cầu

Hãy lấy đèn vải làm ví dụ xuyên suốt hành trình này.

Đèn vải có một điều khá thú vị.

Nó không nhất thiết phải là một sản phẩm được làm sẵn với một kích thước cố định rồi chờ người phù hợp đến mua.

Kích thước có thể thay đổi.

Màu sắc có thể lựa chọn.

Số lượng có thể làm theo nhu cầu.

Một mẫu đèn có thể được điều chỉnh để phù hợp hơn với không gian thực tế.

Vậy thì thay vì chỉ hỏi:

“Tôi đang có chiếc đèn nào để bán?”

Ta có thể hỏi theo chiều ngược lại:

“Người đang đứng trước tôi cần một chiếc đèn như thế nào?”

Hai câu hỏi nghe khá giống nhau.

Nhưng chúng tạo ra hai cách làm website hoàn toàn khác.

---

Nếu bắt đầu từ sản phẩm

Giả sử trước mặt chúng ta có một mẫu đèn vải hình trụ.

Nếu chỉ nhìn vào sản phẩm, chúng ta rất dễ viết:

Đèn vải trang trí thiết kế sang trọng, tinh tế, mang đến vẻ đẹp ấm cúng cho không gian. Sản phẩm phù hợp với nhiều phong cách nội thất khác nhau…

Nghe không sai.

Nhưng hãy thử đọc lại.

Người chủ nhà đang đứng trước chiếc bàn ăn dài của mình có biết chiếc đèn này nên làm kích thước bao nhiêu không?

Không.

Họ có biết có thể đổi màu vải không?

Chưa chắc.

Họ có biết nếu phòng khách lớn hơn thì có thể làm một phiên bản lớn hơn không?

Không.

Họ có biết nếu cần nhiều chiếc cho một nhà hàng thì xưởng có thể đáp ứng không?

Cũng chưa.

Chúng ta đã viết rất nhiều.

Nhưng những điều người mua thực sự muốn biết vẫn còn nằm ngoài bài viết.

Đây là kiểu căn phòng có rất nhiều đồ trang trí…

…nhưng người bước vào lại không tìm thấy thứ họ cần.

---

Nếu bắt đầu từ con người

Bây giờ vẫn là chiếc đèn ấy.

Nhưng ta đổi câu hỏi.

Ai có thể cần nó?

Một chủ nhà đang hoàn thiện bàn ăn.

Một người đang cải tạo phòng khách.

Một gia đình thích ánh sáng dịu và cảm giác mềm mại của vải.

Một nhà hàng cần nhiều chiếc đèn cùng kiểu nhưng kích thước phải phù hợp với từng khu vực.

Một kiến trúc sư đã có ý tưởng riêng và cần xưởng làm theo kích thước của bản thiết kế.

Lúc này, nội dung bắt đầu thay đổi.

Ta không còn cố nghĩ:

“Còn câu gì để viết thêm cho dài?”

Mà bắt đầu hỏi:

“Người này còn thiếu thông tin gì để đưa ra quyết định?”

Và đột nhiên, chúng ta có rất nhiều thứ thật sự đáng để nói.

---

Từ một con người, nội dung bắt đầu xuất hiện

Hãy trở lại với người chủ nhà đang tìm đèn cho bàn ăn.

Nếu biết họ là ai, chúng ta có thể hình dung những điều họ quan tâm.

Không gian của họ

Bàn ăn dài hay ngắn?

Phòng rộng hay nhỏ?

Trần cao hay thấp?

Không gian hiện đại, tối giản hay có nhiều vật liệu gỗ?

Điều họ đang phân vân

Nên chọn một chiếc lớn hay nhiều chiếc nhỏ?

Kích thước đèn bao nhiêu thì cân đối?

Màu vải nào hợp với căn phòng?

Đèn có tạo cảm giác chói khi ngồi ăn không?

Điều họ cần biết về sản phẩm

Kích thước hiện tại là bao nhiêu?

Có thể thay đổi kích thước không?

Có những màu nào?

Có làm theo mẫu riêng không?

Có thể đặt nhiều chiếc cùng một kiểu không?

Điều giúp họ yên tâm hơn

Ảnh thật của sản phẩm trông thế nào?

Khi treo trong không gian thật sẽ ra sao?

Cấu tạo đèn như thế nào?

Chất liệu gì?

Thời gian làm bao lâu?

Cách đóng gói và giao hàng thế nào?

Những câu hỏi ấy chính là chất liệu của nội dung.

Không phải vì một công cụ SEO yêu cầu chúng ta phải viết.

Mà bởi một con người thực sự có thể cần biết chúng.

Từ khóa đến sau, không phải đến trước

Điều này không có nghĩa từ khóa không quan trọng.

Từ khóa vẫn hữu ích.

Nó giúp chúng ta nhìn thấy những cách mà mọi người đang dùng để gọi tên nhu cầu của mình.

Nhưng hãy nhớ thứ tự.

Con người → nhu cầu → câu hỏi → nội dung → rồi mới đến cách họ tìm kiếm.

Nếu đảo ngược thứ tự, mọi chuyện rất dễ trở thành:

Có từ khóa.

Viết một bài.

Chèn từ khóa.

Cố làm cho công cụ SEO báo xanh.

Đăng.

Rồi tiếp tục tìm từ khóa khác.

Website cứ lớn dần.

Nhưng đôi khi chính người làm website cũng không còn biết từng trang được tạo ra để giúp ai.

Đó giống như xây thêm phòng chỉ vì còn gạch.

Không phải vì ngôi nhà thực sự cần căn phòng ấy.

---

Mỗi trang nên có một người đang đứng phía bên kia màn hình

Khi viết một trang sản phẩm, hãy thử tưởng tượng có một người thật đang đứng trước mặt.

Không phải “traffic”.

Không phải “volume”.

Không phải một con số trong công cụ nghiên cứu từ khóa.

Một con người.

Họ đang sửa nhà.

Đang nhìn một khoảng trần còn trống.

Đang cân nhắc một chiếc đèn.

Và còn vài điều chưa chắc chắn.

Nhiệm vụ của trang nội dung là giúp những điều chưa chắc chắn ấy trở nên rõ ràng hơn.

Nếu làm được như vậy, nội dung tự nhiên sẽ khác.

Nó bớt những câu nói cho có.

Và có thêm:

Kích thước thật.

Hình ảnh thật.

Chất liệu thật.

Khả năng thay đổi kích thước.

Màu sắc.

Không gian phù hợp.

Kinh nghiệm lựa chọn.

Những trường hợp nên dùng.

Những trường hợp không nên dùng.

Những câu hỏi mà người làm nghề đã gặp nhiều lần nhưng người lần đầu mua đèn chưa chắc biết để hỏi.

Đó là lúc kinh nghiệm thực tế bắt đầu trở thành nội dung.

---

Đến lượt ngôi nhà của bạn

Đây là phần đầu tiên chúng ta thực sự bắt tay làm.

Không cần sửa cả website.

Không cần cài thêm plugin.

Không cần nghiên cứu một nghìn từ khóa.

Chỉ cần chọn một sản phẩm thật.

Trong ví dụ này, chúng ta chọn một mẫu đèn vải.

Đừng viết ngay.

Trước hết, hãy trả lời những câu hỏi sau.

1. Ai sẽ cần chiếc đèn này?

Chủ nhà?

Người đang sửa phòng khách?

Người đang hoàn thiện bàn ăn?

Chủ nhà hàng?

Kiến trúc sư?

Người cần một mẫu đèn làm theo kích thước riêng?

Không nhất thiết phải chọn tất cả.

Hãy chọn người mà sản phẩm này thực sự phù hợp nhất.

2. Họ đang đứng trong hoàn cảnh nào?

Đừng chỉ ghi:

“Người cần mua đèn vải.”

Hãy cụ thể hơn.

Ví dụ:

Một chủ nhà đang hoàn thiện bàn ăn dài, muốn tìm chiếc đèn có ánh sáng dịu và kiểu dáng nhẹ nhàng hơn đèn kim loại.

Bây giờ chúng ta bắt đầu nhìn thấy một con người.

3. Trước khi mua, họ sẽ hỏi gì?

Hãy ghi ra tất cả.

Kích thước?

Màu sắc?

Giá?

Chất liệu?

Có làm lớn hơn không?

Có đổi màu không?

Có làm theo mẫu không?

Bàn ăn dài như vậy thì dùng kích thước nào?

Treo cao bao nhiêu?

Nếu cần nhiều chiếc thì sao?

Đừng quan tâm câu hỏi ấy có “từ khóa” hay không.

Nếu một người mua thật có thể hỏi, nó đáng được ghi lại.

4. Website hiện đã trả lời được bao nhiêu?

Bây giờ mới mở trang sản phẩm của bạn.

Đọc từ đầu đến cuối.

Đừng đọc bằng mắt của người đã bán chiếc đèn ấy nhiều năm.

Hãy đọc như một người chưa từng gặp bạn.

Những câu hỏi nào đã có câu trả lời?

Những câu nào vẫn còn trống?

Thông tin nào bạn biết rất rõ trong đầu nhưng lại chưa từng viết lên website?

Đánh dấu chúng lại.

Đó chính là phần nội dung còn thiếu.

---

Thử viết lại một đoạn theo cách khác

Giả sử ban đầu chúng ta có đoạn:

“Mẫu đèn vải sở hữu thiết kế sang trọng, tinh tế, phù hợp với nhiều không gian và mang lại vẻ đẹp ấm cúng cho ngôi nhà.”

Không cần xóa nó chỉ vì câu ấy không hay.

Hãy hỏi:

Người mua đọc xong biết thêm được điều gì?

Nếu câu trả lời là “không nhiều”, chúng ta có thể thay bằng những thông tin gần với nhu cầu thật hơn:

“Mẫu đèn này có thể điều chỉnh kích thước theo khu vực cần treo. Nếu dùng cho bàn ăn dài hoặc phòng khách rộng, có thể làm phiên bản lớn hơn thay vì phải cố dùng kích thước có sẵn. Màu vải cũng có thể thay đổi để dễ phối với màu tường, gỗ và nội thất trong nhà.”

Câu thứ hai không cố tỏ ra hay.

Nhưng nó giúp người đang cân nhắc sản phẩm biết thêm vài điều mà họ có thể cần.

Đó chính là khác biệt.

---

Đừng hỏi còn thiếu bao nhiêu chữ

Khi bắt đầu viết theo cách này, một câu hỏi quen thuộc sẽ dần mất đi:

“Bài này phải dài bao nhiêu từ?”

Thay vào đó là:

“Người này còn điều gì cần biết mà mình chưa nói?”

Nếu đã giải thích đủ trong 500 chữ, không nhất thiết phải kéo thành 2.000 chữ.

Nếu một sản phẩm cần rất nhiều kiến thức để lựa chọn đúng, 2.000 chữ đôi khi vẫn chưa đủ.

Độ dài không phải mục tiêu.

Sự đầy đủ đối với người đang cần thông tin mới là mục tiêu.

---

Và đây là viên gạch đầu tiên của Mùa 2

Chúng ta chưa mua Hosting.

Chưa nói về Sitemap.

Chưa xây Internal Link.

Thậm chí còn chưa chia ngôi nhà thành các khu vực.

Nhưng chúng ta đã làm một việc quan trọng hơn tất cả những thứ đó.

Chúng ta biết ngôi nhà này được xây cho ai.

Bởi nếu không biết điều ấy, một website vẫn có thể rất đẹp.

Có hàng nghìn sản phẩm.

Có hàng trăm bài viết.

Có đủ những thứ người làm SEO thường nói đến.

Nhưng khi một người thực sự bước vào…

…họ vẫn có thể không tìm thấy câu trả lời mình cần.

Và có lẽ đến đây, chúng ta đã có khoảnh khắc đầu tiên của Mùa 2:

À…

Trước khi nghĩ xem Google muốn đọc gì, mình phải biết người đang tìm kiếm muốn biết gì.

Từ khóa không biến mất.

Google cũng không biến mất.

Chúng chỉ chưa phải thứ xuất hiện đầu tiên.

Ở đầu con đường vẫn là một người.

Một nhu cầu.

Một câu hỏi.

Và một nơi mà chúng ta đang chuẩn bị xây để giúp họ tìm được câu trả lời.

Ở hành trình tiếp theo, chúng ta sẽ bắt đầu đặt ngôi nhà ấy lên một mảnh đất và trao cho nó một địa chỉ.

Hành trình 2: Một ngôi nhà cần mảnh đất và địa chỉ